Mind Hacks

იკიგაი: მისიაზე ორიენტირებული

“We must, so far as we can, make ourselves immortal, and strain every nerve to live in accordance with the best thing in us.” – Aristotle

სანამ მის წერილს ველოდი, მარშალის “იკიგაის” კითხვა დავიწყე. “იკიგაი” იაპონური კონცეფციაა და ნიშნავს “მიზეზს ყოფნისათვის”. იაპონელებს თუ დავუჯერებთ, ყველა ადამიანს აქვს თავისი “იკიგაი” – ცხოვრებისეული დანიშნულება, რომლის საპოვნელადაც საჭიროა საკუთარი თავის ძიების შრომატევადი და გრძელვადიანი პროცესის გავლა.

ადამიანების უმეტესობა იკიგაის ძებნას არც იწყებს. მცირე ნაწილი – ძებნას იწყებს, მაგრამ ვერ პოულობს, ან პოულობს და ვერ ახორციელებას. მხოლოდ რჩეული ადამიანები პოულობენ და ახორციელებენ თავის იკიგაის.

მე ჯერ არ ვიცი, რა არის ჩემი იკიგაი, მაგრამ ჩემი მისია მისი პოვნაა.

*

თავს რომ ჰკითხოთ, რისი კეთება გსურთ მთელი ცხოვრება, რას უპასუხებდით?

მე მხოლოდ სამი რამ მინდა, ვცოცხლობდე, ვქმნიდე და მიყვარდეს.

*

ერთხელ ფსიქოლოგიური არტ თერაპიის მასწავლებელმა პირადი დროშები დაგვახატინა.

flagჩემი დროშა ჩეხეთის დროშის შებრუნებული ვერსია გამოვიდა. სამი ფერი ავირჩიე, წითელი, ლურჯი და თეთრი. ლურჯი – რაციონალობას, ლოგიკას და აზროვნებას ნიშნავს. წითელი – ირაციონალობას, ემოციებს და ინტუციას. თეთრი კი უმაღლესი ცნობიერებაა, 100% Mindfulness, რომელიც გადაფარავს ყოველგვარ შფოთს და მოუსვენრობას, როგორც ემოციებისგან, ისე აზროვნებისგან გამოწვეულს. ეს შეიძლება იყოს სიკვდილი, ან მარადიული სიცოცხლე. ეს არის გულწრფელი მოწყენილობა, რადგან გარშემო არაფერი ხდება, რაც შენ შეგაწუხებს და არაფერი ხდება შენში, რაც გარესამყაროს შეაწუხებს. ყველაფერი წონასწორობაშია.

ამ დროშით შემდეგი შეტყობინების გადმოცემა მინდოდა:

ყოვლისმომცევლი ცნობიერების მისაღწევად ემოციების და ლოგიკის დაბალანსებაა საჭირო.

პრაქტიკაში ამ ბალანსს ვერაფრით ვახორციელებ.

*

ნამდვილი რეალობის აღქმა დავკარგე. ყველაფერი სიზმრის ფერია, რაც გარშემო ხდება. მხოლოდ ის მიზნები მეჩვენება რეალურად, რაც ჩემს თავში შეიქმნა.

თითქოს სადღაც სარკისმიღმეთში ვცხოვრობ. ადამიანებს ველაპარაკები, ვიცინი, ვჭამ, დავდივარ, მაგრამ მგონია, რომ გარს თხელი, გამჭვირვალე მემბრანა მაკრავს. თითქოს წყალქვეშ ვარ. ყველა ხმა დუდუნით ჩამესმის. ყველა გამოსახულება გაცრეცილია. ჩემი ნაბიჯები ცურვას ჰგავს. ჩემი ცხოვრება გარესამყაროსგან იზოლირებულად მიედინება. ჩემს გონებას შიგნიდან ვხედავ. ადამიანებს თვალებში ვუყურებ, მაგრამ მათ სახელებს და სახეებსაც კი ვერ ვიმახსოვრებ.

მხოლოდ ერთადერთი კავშირი მაქვს რეალობასთან – წიგნები, ბლოგები, ინტერნეტი და თითზე ჩამოსათვლელი დიდებული ადამიანები. ამ ადამიანებისგან უმეტესობა მრავალი წლის წინ გარდაიცვალა.

თუ რომელიმე ცოცხალი ადამიანი ახერხებს ამ მემბრანაში შემოღწევას, მისი გამოჩენა მაცოცხლებელი ნიავის დაბერვასავითაა.

ისინი მალევე გარბიან… ძნელია მემბრანაში მყოფთან ურთიერთობა. მუდმივად უნდა ცდილობდე ამ კედლების დარღვევას, ის კი ხან ჩანს და მემბრანის კედლები თხელდება, თითქოს მიწვდები… ხან კი მემბრანა ნაჭუჭად იქცევა და შეღწევა შეუძლებელია.

*

დიდი ხანია ვაღიარე, რომ არასოდეს არ მექნება ჩვეულებრივი, ნორმალური ცხოვრება – როგორიც ადამიანების უმეტესობას. არ ვიცი, რომელ ქვეყანაში ვიცხოვრებ, მექნება თუ არა საკუთარი სახლი, მეყოლება თუ არა ოჯახი და შვილები, ვეყვარები თუ არა ვინმეს, როდის ვნახავ მეგობრებს, თუ მივეკუთვნები რომელიმე სოციალურ წრეს. ადამიანები შორიდან შეიტყობენ ჩემი წარმატების შესახებ, მხრებს აიჩეჩავენ და იტყვიან, “ეგ ყოველთვის სხვანაირი იყო…” და გააგრძელებენ ცხოვრებას. სინამდვილეში ვერაფერს გაიგებენ.

პირველად ამას მაშინ მივხვდი, როცა ბარსელონაში საგრადა ფამილია დავინახე. ის ისეთი გრანდიოზული ჩანდა, მთელს დედამიწაზე თავი ყველაზე მარტოსულ ადამიანად ვიგრძენი. იმ მომენტში მივხვდი, თუ რას გრძნობენ მისიაზე ორიენტირებული სხვა ადამიანები – ყოვლისმომცველ გაუცხოებას და ინტელექტუალურ მარტოობას. მოწოლილ ემოციებს ვეღარ გავუძელი. ცხარე ცრემლით ავტირდი.

ადრე განვიცდიდი, დღეს ეს უკვე აღარ მაღელვებს. სხვაგვარად არაფერი გამოვა. იკიგაი მეძახის.

*

“… I cried for the first time in three years when I realized it. The million dollar question … why don’t people take the large opportunities in front of them? Why don’t they allow their dreams to become realities? Because it means you won’t be understood. And we need to be understood, fundamentally, it’s so important to us.” – SM, Ikigai

წავიკითხე და გამეღიმა. 🙂

ფოტო: Lacie Slezak

ერთი თვის შემდეგ

“You seem like you’ve got a mix of strong drive, clear thinking, and a wonderful philosophical orientation to life.” – SM

1 თვის წინ, ამ ბლოგზე პირველი პოსტი გამოვაქვეყნე, რომელშიც მიწერია, რომ “სებასტიან მარშალის წიგნის კითხვა დავიწყე და შთაგონებული ვარ“.

როცა კითხვა დავასრულე, წერილი გავუგზავნე.

*

უკვე 4 წელია, ყოველ შემოდგომაზე, ამერიკის დიდ ქალაქებში სასწავლო-საქველმოქმედო ტურს მართავს; სხვადასხვა უნივერსიტეტების კამპუსებში ტრენინგებს და სესიებს ატარებს. წლევანდელი ტური 30 ოქტომბერს ნიუ იორკის უნივერსიტეტის კამპუსში იწყება.

*

რამდენიმე დღის წინ, 2017 წლის ტურის გუნდში მოკლევადიანი ვაკანსია გამოაცხადა.

*

ის ჭკვიანი და საინტერესო ადამიანია. რამდენიმე კარგი წიგნი აქვს გამოქვეყნებული პროდუქტიულობის და ლიდერობის შესახებ. მის ბლოგს, რომელსაც “სტრატეგიის, ფილოსოფიის, თვით-დისციპლინის, მეცნიერებისა და გამარჯვების” შესახებ წერს, ათასობით (მაღალი ხარისხის) მკითხველი ჰყავს.

ყოველ ხუთშაბათს ჩემს ინბოქსში თითო ესსე მოდის. ამ ნიუსლეთერს “სტრატეგიული მიმოხილვა” ჰქვია. მარშალი ისტორიულ მოვლენებს ისეთი დეტალურობით და ესთეტიკით აღწერს, შეუძლებელია მის მიმართ პატივისცემის გრძობა არ გაგიჩნდეს. ბევრი სხვა ჭკვიანი და გავლენიანი ადამიანი რჩევებს ეკითხება და ბიზნეს სტრატეგიების შემუშავებაში ფულს უხდის. მუდმივად მოგზაურობს და სხვადასხვა კულტურებს სწავლობს.

მარტივი სიტყვებით – ერთგვარი სტრატეგიული კონსულტანტი და “ციფრული მომთაბარეა” (digital nomad). რთული სიტყვები კი აქ არ დამეტევა.

*

ერთი კვირის წინ მისგან წერილი მივიღე.

*

შესაძლებელია მომავალი წლის ტურზე ერთი თვით მის გუნდს შევუერთდე. ტურის გუნდის წევრები მასთან ერთად მომთაბარეობენ და წინასწარ შერჩეულ ამერიკულ უნივერსიტეტებში სტუდენტებისთვის სემინარებს ატარებენ.

*

“ძალიან ბევრმა ადამიანმა მომწერა ამ პოზიციის შესახებ და მე მხოლოდ ორი თავისუფალი ადგილი მაქვს, მაგრამ გულწრფელად ვფიქრობ, რომ პოტენციურად შენ საუკეთესოთა შორის ერთ-ერთი საუკეთესო ხარ.”

*

გადაწყვეტილების მისაღებად, ჩემთან პირადად გასაუბრება სჭირდება. შემომთავაზა, რომ სადმე მსოფლიოს რომელიმე ქვეყანაში გადავიკვეთოთ და ერთმანეთი გავიცნოთ.

*

ერთი სამყარო, რომელშიც ის – საინტერესო წიგნების ავტორი – და მე – აღფრთოვანებული მკითხველი – ერთმანეთს არ ვიცნობდით, შესაძლოა შეიცვალოს მეორე სამყაროთი, სადაც მან იცის ჩემზე, ხოლო მე იმედგაცრუებული ვარ.

*

რამდენიმე თარიღი შევთავაზე შეხვედრისთვის. კვირას ნიუ იორკში გაფრენას ვაპირებდი, ტურის გახსნის მოსაწვევიც მქონდა, მაგრამ მერე გადავიფიქრე, რადგან წერილზე აღარ მიპასუხა. ალბათ მეტისმეტად დაკავებული იყო და მომავლისთვის გადადო შეხვედრა; მე კი საკმარისად ავანტიურისტი არ აღმოვჩნდი, პირდაპირ მეყიდა თვითმფრინავის ბილეთი და ნიუ იორკში ჩავსულიყავი. არადა, მართლა მზად ვიყავი ამაღამ გავფრენილიყავი და კვირას ნიუ იორკის უნივერსიტეტში ჩემი იმედგაცრუებისა და რეალობისთვის შემეხედა თვალებში.

*

ოდესმე შევხვდებით და ვისაუბრებთ ამაზე. მან შეიძლება მითხრას, რომ მცდიდა, თუ როგორ მოვიქცეოდი კრიტიკულ სიტუაციაში. მე კი ამ ხუთშაბათის “სტრატეგიულ მიმოხილვას” ამოვიღებ რომელიც “მოთმინებას” ეძღვნება და ვეტყვი, რომ Expedia-ზე თბილისი-ნიუ იორკის ფრენები მქონდა ბრაუზერში გახსნილი, როდესაც იაპონიის სამი დიდი გამაერთიანებლის შესახებ მისი ეს ტექსტი წავიკითხე:

ჩიტი ჩამოჯდება მახლობელი ხის ტოტზე და ბერი შეეკითხება თითოეულს.

“თუ გსურთ, რომ ჩიტმა ჭიკჭიკი დაიწყოს, მაგრამ ის არ ჭიკჭიკებს, რას იზამთ?”

პირველი ნობუნაგა ამბობს – “თუ ჩიტი არ ჭიკჭიკებს, მოვკლავ მას.”

მეორე ჰიდეიოსი ამბობს – “თუ ჩიტი არ ჭიკჭიკებს, ჭიკჭიკს მოვანდომებ მას.”

იეიასუ ჩუმად არის.

“შენ, იეიასუ? შენ რას იზამ, თუ ჩიტი არ ჭიკჭიკებს?”

იეიასუ პასუხობს –

“მოვიცდი.”

*

თუ ის მეტყვის, რომ სუსტი ვარ, ვუპასუხებ, რომ მე ბიოჰაკერი ვარ, ის კი ტუტუცია.

ფოტო: Annie Spratt

რატომ შეიქმნა “ბიოჰაკერი”?

“Come on now, it’s not resting in the shade that makes great deeds. People who just rest through life leave nothing of worth behind… Vanish thy weariness by the mind’s effort.”- Virgil in Dante’s Divine Comedy

რატომ შევქმენი “ბიოჰაკერი”?

მამაჩემის გამო.
…რომელიც სულ მეუბნება, რომ მასზე არ ვზრუნავ.
…რომელთან საუბარიც მუდამ მენატრება, მაგრამ მასთან ხშირი კომუნიკაციის ორივესთვის თანაბრად მისაღები ფორმატი ჯერ ვერ გამოვნახე.
…რომელმაც მირჩია, რომ აჯობებს ყველაფერი ჩავიწერო, რაც კი თავს გადამხდება.
…რომელიც უკვე ჯერ 54 წლისაა და რომელმაც მინდა, რომ კიდევ ძალიან, ძალიან დიდხანს ჯანმრთელად და ბედნიერად იცხოვროს.

დედაჩემის გამო.
…რომელიც არასდროს ისვენებს.
…რომელსაც უჭირს ჯანსაღი ცხოვრების წესის შენარჩუნება.
…რომელიც იმ ადამიანების ცხოვრების წესზეც ახდენს გავლენას, ვინც მის გარშემოა.
…რომელმაც მინდა ისწავლოს საკუთარი თავის უფრო მეტად სიყვარული.
…რომელიც უკვე ჯერ 53 წლისაა და რომელმაც მინდა, რომ კიდევ ძალიან, ძალიან დიდხანს ჯანმრთელად და ბედნიერად იცხოვროს.

სხვა, უფრო იდეალისტური მიზეზებიც მაქვს:

1. ღირებულებების გავრცელება

“ბიოჰაკერს” გამოვიყენებ იმ ღირებულებებზე სასაუბროდ, რომლებიც მეხმარებიან გავიუმჯობესო ცხოვრების ხარისხი და უფრო ბედნიერი ვიყო. ეს ღირებულებებია: თვითგანვითარება, მიზანდასახულობა და ნებისყოფა. ამ თემას შემდეგ პოსტებში გავავრცობ.

2. სოციალური კონტექსტის შექმნა

ყოველთვის, როცა ვცდილობ, რამე ახალი ჩვევა გამოვიმუშავო, თუკი ის სოციალურ ნორმებში არ ჯდება, ყველა მხრიდან მხვდება საოცარი წინააღმდეგობა.

მინდა ამ ბლოგის გარშემო შეიკრიბოს და ერთმანეთს დაუკავშირდეს ყველა ის ადამიანი, ვისთვისაც თვითგანვითარება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ვისურვებ, რომ ეს ვებგვერდი გახდეს საკომუნიკაციო პლატფორმა, და მისი მკითხველები გახდნენ ერთგვარი “მხარდამჭერთა გუნდი” როგორც ჩემთვის, ისე – ერთმანეთისთვის.

3. თანამოაზრეების პოვნა

ყველაზე მეტად კი თანამოაზრეების პოვნის იმედი მაქვს. მინდა შევხვდე ადამიანებს – ვინც ქმნიან საკუთარ თავს და ქმნიან მომავალს.

მინდა გავიცნო სხვა “ბიოჰაკერები” – ადამიანები, ვინ ჩაბმულია მღელვარე და დატვირთულ პროფესიულ ცხოვრებაში, თუმცა ეს ხელს არ უშლის, იზრუნოს თვითგანვითარებაზე და თვითშემეცნებაზე, ვინც ენერგიას უქმად არ ხარჯავს, ვინც ორიენტირებულია შრომის ნაყოფიერებაზე, ზრუნავს ჯანმრთელობაზე, ვინც ყურადღებას აქცევს კვებას და იცავს ვარჯიშის გარკვეულ რეჟიმს, ვინც ცხოვრობს ერთი შეხედვით უცნაურ ყოველდღიურ რუტინაში და გააჩნია საინტერესო რიტუალები.

თქვენც შეგიძლიათ დამეხმაროთ ამ მიზნების მიღწევაში:

აზროვნების სისტემა #1: ანგარიშვალდებულება

“It’s easier to apologize than it is to get permission”. – Grace Murray Hopper

წარმატების მისაღწევად ძალიან მნიშვნელოვანია გავაანალიზოთ ჩვენი აზროვნების სისტემა (“mindset”¹), შემდეგ კი მუდმივად ვიზრუნოთ მის გაუმჯობესებაზე.

არსებობენ ორი ტიპის ლიდერები:

  1. “თანაშემწე” ლიდერი ყველა შეცდომას და წარმატებას ბედისწერას მიაწერს.
    ის ამბობს: “მე ვიცი ჩემი როლი და ყველაფერს ვაკეთებ, რომ ეს პასუხისმგებლობები შევასრულო”.
  2. “მესაკუთრე” ლიდერი ყველა შეცდომას და წარმატებას საკუთარ თავზე იღებს.
    ის ამბობს: “მე არასდროს ვუშვებ, რომ სხვები არიან რამეზე პასუხისმგებელი. ანგარიშვალდებულება მხოლოდ ჩემია. სხვების წარუმატებლობა ჩემი წარუმატებლობაა.”

მესაკუთრე ლიდერი როგორც წესი, უფრო წარმატებული ლიდერია. მას მეტი პასუხიმგებლობის და ანგარიშვალდებულების გრძნობა აქვს, ხოლო წარუმატებლობის შემთხვევაში პრობლემებს უფრო ადვილად უმკლავდება და სათადარიგო გეგმაზეც მარტივად შეუძლია გადართვა.

* * *

2 წლის რომ ვიყავი, ყოველ საღამოს, ერთსა და იმავე დროს (8? 9?), მოუთმენლად ველოდებოდი სატელევიზიო გადაცემას “ღამე მშვიდობისა, პატარებო”. ეს ალბათ ერთადერთი საბავშვო პროგრამა იყო საბჭოთა კავშირის დროს. სხვა უბრალოდ არ დამამახსოვრდა. არც ამ გადაცემის კონტენტი მახსოვს მკაფიოდ, მაგრამ მუსიკა პროგრამის გამხსნელი და დამხურავი რგოლიდან, ე.წ. “ქუდიდან”, ახლაც შემიძლია წავიმღერო.

ჩემი 2 წლის ძმისშვილი ალექსანდრე არცერთ სატელევიზიო პროგრამას არ ელოდება. მან იცის, რომ თუ მულტფილმის ნახვა უნდა, დღის ნებისმიერ დროს შეუძლია ვინმეს youtube-ი ჩაართვევინოს და მოსთხოვოს ზუსტად ის მულტფილმი, რომლის ნახვაც იმ მომენტში გაუხარდება (“მაშა და დათვი”, anyone?).

რა ფსიქოლოგიური განსხვავებაა 2 წლის მარიამსა და ალექსანდრეს შორის?

მარიამს არ აქვს გაცნობიერებული საკუთარი სურვილები. არასდროს უფიქრია თუ რისი ნახვა სურს. ამაზე რომ ეფიქრა, უთუოდ დაიტანჯებოდა, რადგან მაინც ვერ ნახავდა იმას, რაც ნამდვილად სურს. მისი სურვილების ასრულება მასზე არ არის დამოკიდებული. ის უნდა დაელოდოს დღის კონკრეტულ მონაკვეთს, კონკრეტულ სატელევიზიო პროგრამას, რომლის კონტენტიც სხვების (ზრდასრული ადამიანების) მიერ არის დაგეგმილი.

ალექსანდრეს აქვს ინდივიდუალობის და თავისუფლების მეტი შეგრძნება. მან უკვე იცის, რომ რაც სურს, ის თავადვე უნდა მოიპოვოს. ამისათვის შეიძლება შრომა და გარკვეული დავალებების შესრულებაც დასჭირდეს, მაგრამ მისი სურვილების ასრულება მაინც მასზეა დამოკიდებული. ამასთანავე, ის ზედმიწევნით ზუსტად ასახელებს საკუთარ სურვილებს.

ეს უმარტივესი მაგალითია. ჩემი და ალექსანდრეს ბავშვობას შორის განსხვავება უამრავ სხვა დეტალშიცაა. მორალი: ზრდასრული ალექსანდრე ბევრად უფრო დამოუკიდებელი, თავისუფალი და თავდაჯერებული იქნება, ვიდრე ზრდასრული მარიამი. ხოლო რომელი იქნება უკეთესი ლიდერი, ამ დასკვნის გამოტანა თქვენთვის მომინდია.

* * *

კონტენტის ახალმა ფორმებმა და მიწოდების ახალმა არხებმა შემეცნება ყველასთვის ხელმისაწვდომი გახადა. შემეცნების ხელმისაწვდომობამ თვითგამორკვევა დააჩქარა. თვითგამორკვევამ სურვილების მკაფიო გაცნობიერება გამოიწვია და ადამიანს მეტი ინდივიდუალიზმისკენ უბიძგა. შრომამ შესაძლოა მართლაც შექმნა ადამიანი, მაგრამ ტექნოლოგიამ ის გაათავისუფლა.

¹იქნებ ამ სიტყვის კარგი თარგმანი შემომაშველოთ?